“Savaşın ne zaman biteceğini bilmiyorsunuz; geminin boğazı güvenle geçebileceği anı da bilmiyorsunuz, bu yüzden durum çok zor,” diye açıkladı Üçüncü Zabit Clarisse Bangga (tanıklığını aşağıda okuyabilirsiniz).
Tahliye planı, İran ve ABD arasında devam eden ve geçen hafta iki ülke tarafından imzalanan Mutabakat Zaptı doğrultusundaki çatışma sonlandırma müzakereleriyle doğrudan bağlantılı.
Başarılı olması halinde, boğazdan günlük geçiş yapan gemi sayısı son üç günün yirmileri ve otuzlarının aksine, savaş öncesi seviyeye yakın olarak günlük yaklaşık 130’a dönmesi bekleniyor. “Tahliye planının uygulanmaya başlamasıyla birlikte geçişlerin artmaya başlaması bekleniyor,” açıklamasını yaptı.
Kurum, UN News’a, sahadaki personeli aracılığıyla gemilere ulaşarak tahliye planını başlattığını bildirdi. Operasyona Körfez sularından güvenle çıkabilmeleri için 500 ila 600 ticaret gemisi dahil olacak.
Kurum, denizcilik dondurma nedeniyle küresel enerji şokuna yol açan ve etkileri özellikle gelişmekte olan ülkeler için uzun süreli olacak olan boğazdan güvenli navigasyon için gerekli güvenceleri sağladı ve koşulları doğruladı.
Kurumun bugün gemi şirketlerine ve kaptanlara yönelik operasyon bildirgesinde, boğazdan çıkış için kullanılması gereken iki geçici deniz yolu belirlendi.
Dondurma öncesinde gemilerin kullandığı normal rottan farklı olan bu yeni kanallar, İran kıyılarına yakın “Kuzey rotası” ile Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) sularından geçen “Güney rotası” olarak tanımlandı.
“İran ve Umman, kendi kara sularında navigasyon güvenliğini sağlamaktan sorumludur,” notunu düşen kurum, gemilerin “güvenlik, emniyet veya deniz kuvvetleri arası çatışma önleme amaçlarıyla herhangi bir zamanda durdurulabileceğini” de ekledi.
Mayın Riskleri
Geminlerin güvenli çıkışına olanak tanımak ve “mayınlar ve bozulmuş navigasyon koşullarıyla ilgili riskleri azaltmak” amacıyla kurum, kaptanlara yönelik ana mesajın şu olduğunu vurguladı: “Hareket etmeyin. Sizinle iletişime geçilmesini bekleyin. İlgili kara devletlerinin verdiği talimatları kesinlikle takip edin… Her gemiye bir transit grubu atanacak ve belirli bir küşak günü tahsis edilecek.”
Ortadoğu’daki acil başlamasından bu yana boğazdaki gemilere düzenlenen saldırılarda toplam 14 denizci hayatını kaybederken, su yolu İsrail-ABD’nin İran’ı 28 Şubat’ta bombalamasının ardından büyük bir aksaklık yaşadı.
“Binlerce masum denaycinin aylardır çektiği zorluk ve sıkıntıların ve dünya genelindeki olumsuz etkilerin ardından, ABD ile İran arasında varılan ve deniz güvenliğinin yeniden tesis edilmesine ve sivil denizciliğe yönelik kabul edilemez saldırıların sona ermesine yönelik belirleyici bir adım olan barış anlaşmasını derin memnuniyetle karşılıyorum,” dedi Genel Sekreter Arsenio Dominguez Çarşamba günü yaptığı açıklamada.
Bir Denizcinin Tanıklığı
Üçüncü Zabit Clarisse Bangga için Hormuz Boğazı’nda savunmasız bir gemide sıkışıp kalmaktan kaynaklanan psikolojik yükü başa çıkmak, günlük ve yıpratıcı bir mücadeledir.
“İş yerinin kendi stres etkilerinin yanı sıra, etrafta olan bitenden de stres yaşıyorsunuz,” dedi. “Savaşın ne zaman biteceğini bilmiyorsunuz, geminin boğazı güvenle geçebileceği anı da bilmiyorsunuz.”
Eğitimleri yürütmek ve güvenlik protokollerine saygı göstermek, yüksek riskli bölgelerde sefere çıkmaya hazırlanmanın önemli bir parçasıdır. “Şirket prosedürlerimize ve politikalarımız var… Üçüncü Zabit olarak benim görevim, mürettebatı belirli tatbikatlara hazırlamak ve yönetmektir, bu da herkese acil bir durum oluştuğunda ne yapması gerektiğini öğrenmesine yardımcı olur. Acil bir durumda görev ve sorumluluklarınızı biliyorsanız, her şeyin yolunda gideceğine inanıyorum,” diye açıkladı Bayan Bangga.
Filipinli denizci, tahliye planı açıklanmasından önce bu ayın başında taşıyıcısından tahliye edildi. Savaş bölgesinin ortasında sıkışıp kalmanın belirsizliğini, mürettebatın zihinsel ve duygusal sağlığını sıklıkla zorlayan “eşsiz” bir durum olarak nitelendiriyor.
“Savaş bölgesinde olmak nasıl bir duygu gerçekten anlayabileceğini düşünmüyorum, orada olmadıkça,” diye açıklıyor. “Çünkü dediğim gibi, savaşın ne zaman biteceğini bilmiyorsunuz, geminizin güvenle ne zaman dışarı çıkabileceğini bilmiyorsunuz. Her gün füze saldırıları, insansız hava aracı saldırıları, uyarılar, mobil uyarılar var ve gerçekten ne olacağını bilmiyorsunuz.”
Hala boğazdan seyahat etmeye çalışan gemilere sıkışmış olanlara güvence vermek onlara yardım etmenin en iyi yolu, deniz subayı ısrarla belirtiyor: “Gemiadaki mürettebata yardım etmek, ekonomik stres, operasyonel stres gibi konularda streslerini azaltmalarına yardım etmek.”
