Yemen’de kadın ve kız çocuklarının en ağır yükü taşıdığı, finansman kesintileriyle derinleşen bir insani kriz yaşanıyor. Kadın ve kız çocuklarının cinsel ve üreme sağlığı hizmetlerini destekleyen BM Nüfus Fonu (UNFPA), ülke genelinde acil ihtiyaçlara yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Kurum, yetersiz beslenme, sınırlı sağlık hizmeti ve artan risklerin hayatı tehlikeye attığı uyarısında bulunuyor.
Artan Yetersiz Beslenme Sorunu
En acil sorunlardan biri gıda güvensizliği. UNFPA’nın Yemen’deki kıdemli yetkilisi Francesco Galtieri, “Maalesef yetersiz beslenme artıyor” ifadesini kullanıyor. Bu durum, hamile kadınlar için ciddi riskler taşıyor. Yetersiz beslenen annelerin bebeklerinin gelişimi ve sağlığı önemli ölçüde tehlikeye giriyor.
Özellikle kırsal ve uzak bölgelerde sağlık hizmetlerine erişim büyük bir zorluk. Yemen, Arap bölgesinde en yüksek anne ölüm oranına sahip ülke konumunda. Her gün üç kadın, gebelik komplikasyonları veya doğum sırasında hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin üçte ikisine ebe veya doktor desteği sağlanarak önlenebileceği belirtiliyor.
Kesintilerin Ölümcül Sonuçları
UNFPA’nın desteklediği güvenli alanlar, kadınlara sığınak ve toparlanma fırsatı sunuyor. Psikososyal destek, mesleki eğitim ve ekonomik güçlendirme girişimleriyle mağdurların yeniden hayata tutunması hedefleniyor. Ayrıca, Yemen yasal sistemi aracılığıyla adalet arayanlara hukuki yardım sağlanıyor.
Buna rağmen finansman kesintileri programları ciddi şekilde zorluyor. Galtieri, UN News’e yaptığı açıklamada, geçen yıl UNFPA’nın insani yardım bütçesinin yaklaşık yüzde 40’ının kesildiğini ve hizmetlerin üçte birinde askıya alınma veya durdurma zorunluluğu doğduğunu söylüyor. Yüksek anne ölüm oranına sahip bir ülkede, azalan hizmetler komplikasyon yaşayan kadınların hayat kurtarıcı bakım alamamasına, sıklıkla anne ve bebek ölümüne yol açıyor.
Koruma Hizmetleri ve Uzun Vadeli Etkiler
Koruma hizmetleri de olumsuz etkilenmiş durumda. Bu yıl, UNFPA destekli sığınaklar yeni cinsiyet temelli şiddet mağdurlarını kabul edemiyor. Kesintilerin, yetersiz beslenme ve travma etkisi altındaki çocuklar üzerinde kalıcı etkileri olabileceği uyarısı yapılıyor.
Karar Vericiler İçen Çağrı
Galtieri, şu anda New York’ta UNFPA Yönetim Kurulu toplantılarına katılıyor. Çatışmadan etkilenen bölgelerin temsilcilerinin Üye Devletlerle buluştuğu toplantılarda, cinsel ve üreme sağlığı ve hakları konusunda yeniden tartışmalar yaşandığı dikkat çekiyor. Galtieri, “Toplum gerilim ve çatışma aşamasına girdiğinde, neden kadın ve kız çocuklarının bu siyasi çatışmanın odağı haline geldiğini hep merak ediyorum” diyor.
Karar vericilere doğrudan seslenen Galtieri, ebe gibi temel hizmetlere daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulunuyor. Hayat kurtarıcı bakımın diğer harcamalara göre önceliklendirilmesinin tartışmalı olmaması gerektiğini savunurken, Yemen’de bu maliyetin hayatta kalabilecek kadın ve kız çocuklarının ölümüyle ölçüldüğü konusunda uyarıda bulunuyor.
