Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Pazartesi günü bölgeyi kapsayan 2025 yılı İklim Durumu raporunu açıkladı. Uzmanlar, Latin Amerika ve Karayiplerde sıcaklıkların ortalamanın oldukça üzerinde seyrettiğini, deniz seviyelerinin yükselişinin hızlandığını ve aşırı hava olaylarının sıklığının arttığını bildirdi.
Rapora göre, aşırı hava olayları giderek daha şiddetli ve sık hale gelirken, bölgede gıda üretimi aksıyor, sağlık sistemleri zorlanıyor ve temiz suya erişim tehdit altında.
Hayata ve Sağlığa Tehdit
2025 yılında bölgenin geniş kesimlerinde şiddetli sıcak dalgaları sıcaklıkları 40°C’nin üzerine taşıdı. Meksika’da 52.7°C’ye ulaşan rekor bir sıcaklık kaydedildi. Brezilya ve Paraguay’da da sıcaklıklar 44°C’yi aştı.
WMO, aşırı sıcaklığın özellikle sağlık hizmetlerine, soğutma imkanına ve güvenilir elektrik kaynağına sınırlı erişimi olan savunmasız topluluklar için büyük bir halk sağlığı tehdidi haline geldiğine dikkat çekti.
Birçok ülkede sıcaklığa bağlı ölümler rutin olarak takip edilmese de, raporda 2012-2021 yılları arasında 17 ülkede yılda yaklaşık 13.000 kişinin sıcaklıkla ilgili nedenlerden hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Gıda Güvensizliği Derinleşiyor
Giderek daha aşırı hale gelen yağış düzenleri, bölgedeki insani koşulları kötüleştiriyor. Topluluklar, yıkıcı seller ve uzun süreli kuraklık döngüleriyle karşı karşıya.
2025’te Peru ve Ekvador’da 110.000’den fazla kişi sel felaketinden etkilendi. Meksika’da meydana gelen sellerde 83 kişi hayatını kaybetti, yaygın altyapı hasarı ve heyelanlar yaşandı.
Aynı zamanda, Meksika’nın yüzde 85’ine kadar etki eden şiddetli kuraklık, ülkenin kayıtlı en yağmurlu Haziran ayını yaşamasına rağmen mahsul ve su rezervleri için büyük su krizlerine yol açtı.
Karayip bölgesinde de su krizleri bildirilirken, Güney Amerika’nın güneyindeki kuraklık koşulları tarımsal kayıpları ve yangın risklerini artırdı.
WMO, kötüleşen aşırı iklim koşullarının bölgedeki tarımsal üretimi ve gıda işleme sistemlerini giderek daha fazla baskı altına aldığını, geçim kaynaklarını, gıdaya erişimi ve kırsal toplulukları tehdit ettiği uyarısında bulundu.
Buzul Erimesi Su Kaynaklarını Tehdit Ediyor
Andlar boyunca hızla geri çekilen buzullar, gelecekteki su güvenliği konusunda endişeleri artırıyor.
And buzulları yaklaşık 90 milyon kişiye tatlı su sağlıyor; içme suyu, tarım, hidroelektrik enerjisi ve sanayi ihtiyaçlarını karşılıyor.
Ancak Kolombiya, Ekvador, Peru, Şili ve Arjantin’deki buzullar hızlanan oranlarda eriyor; hem sel hem de uzun vadeli su krizi riskini artırıyor.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “Latin Amerika ve Karayiplerde değişen iklimin belirtileri açık ve tartışılmaz” dedi ve hızla geri çekilen buzullar, yükselen deniz seviyeleri, tropik kasırgalar, sel ve kuraklık konusunda uyarıda bulundu.
Saulo, “Latin Amerika ve Karayiplerde İklim Durumu 2025 raporu yalnızca bilimsel bir yayın değil. Bu bir eylem çağrısıdır. Gözlem sistemlerini güçlendirmeye, hizmetlere yatırım yapmaya, erken uyarı boşluklarını kapatmaya ve iklim bilgisinin en çok ihtiyaç duyanlara ulaşmasını sağlamaya çağırıyor” dedi.
Kasırgalar ve Yükselen Denizler
Raporda ayrıca hızla güçlenen fırtınaların oluşturduğu artan tehdide dikkat çekildi.
Ekim 2025’te Kasırga Melissa, Jamaika’ya çıkış yapan ilk Kategori 5 kasırga olarak tarihe geçti. Olayda 45 kişi hayatını kaybetti ve ülke GSYİH’nin yüzde 41’ini aşan ekonomik kayıplar meydana geldi.
Öte yandan yükselen deniz seviyeleri ve ısınan okyanuslar, Karayip ve Atlantik kıyılarındaki kıyı toplulukları, balıkçılık ve deniz ekosistemleri için riskleri artırıyor.
Tropik Atlantik ve Karayip’in bazı bölgelerinde deniz seviyesi küresel ortalamanın üzerinde bir hızla yükseliyor.
WMO yetkilileri, iklim uyumuna, afet hazırlığına ve erken uyarı sistemlerine acil yatırım yapılmadığı takdirde bölgedeki insani ihtiyaçların yalnızca daha da kötüleşeceği uyarısında bulundu.
