Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), hava yollarında ve akciğer keselerinde meydana gelen anormallikler sonucu gelişen, ilerleyici ve ciddi bir solunum rahatsızlığıdır. Nefes darlığı, öksürük ve balgam gibi belirtilerle kendini gösteren bu hastalık, erken tanı konulduğunda yönetilebilir ve önlenebilir bir yapıya sahiptir.
KOAH’ta Erken Tanı Neden Önemli?
Türk Toraks Derneği tarafından Dünya KOAH Günü kapsamında yapılan açıklamada, hastalığın küresel çapta önemli bir ölüm nedeni olduğu vurgulandı. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) verilerine göre Türkiye’de 4 milyon civarında KOAH hastası bulunduğu tahmin ediliyor. 2024 TÜİK verileri ise solunum sistemi hastalıklarının ülkemizdeki ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer aldığını gösteriyor.
Risk Faktörleri ve Belirtiler
Hastalığın temelinde sigara kullanımı, hava kirliliği, yoksulluk ve sosyal eşitsizlik gibi etkenler yer almaktadır. KOAH hastalarının yaklaşık %80’inde tütün ürünü kullanımı öyküsü bulunmaktadır. İş yerindeki kimyasal maddelere ve toza maruz kalmak da risk faktörleri arasındadır. En yaygın belirtiler;
- Nefes darlığı
- Kronik öksürük
- Balgam çıkarma
- Yorgunluk hissi
Uzmanlar, 40 yaş üzerinde olan ve tütün ürünü kullanan bireylerde nefes darlığı şikayeti varsa mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini belirtiyor. Tanı, basit bir nefes ölçüm testi (spirometre) ile kolayca konulabilmektedir.
Tedavi ve Korunma Yöntemleri
KOAH tedavisinde “inhaler” olarak bilinen solunum yoluyla uygulanan ilaçlar hava yollarını rahatlatmak için kullanılır. Hastalığın ilerlemesini önlemek adına grip ve zatürre aşılarının düzenli yapılması hayati önem taşır. Bakanlık, “Türkiye Kronik Hava Yolu Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı” ile erken teşhis ve izlem çalışmalarını sürdürmektedir.
Akciğer sağlığınızı korumak için:
- Tütün ürünlerinden uzak durun.
- Yaşam alanlarınızın hava kalitesini koruyun.
- Düzenli egzersiz yapın ve dengeli beslenin.
- Aşılarınızı zamanında yaptırın.
- Aile hekiminizle düzenli KOAH izleminizi gerçekleştirin.
