BM Mülteci Yüksek Komiseri Barham Salih, mültecilerin ev sahipliği yaptıkları topluluklara işçi, öğrenci, komşu, sanatçı, sporcu, girişimci ve lider olarak katkılarını vurguladı.
“Fırsat bulduklarında hayatlarını yeniden inşa edev etraflarındaki toplumları güçlendirmelerine yardımcı olurlar” diyen Salih, her yıl 20 Haziran’da kutlanan Dünya Mülteci Günü önünde açıklama yaptı.
Çalkantılı dönemler
BM Genel Sekreteri António Guterres, savaş, çatışma ve baskıdan kaçmak zorunda kalan milyonlarca kadın, çocuk ve erkeğe daha güçlü destek çağrısı yapan bir mesaj yayımladı. Guterres, bu “çalkantılı dönemlerin” mültecileri korumak için yenilenmiş dayanışma ve kararlı eylem gerektirdiğini dile getirdi.
Zorlu bir tercih
“ Güvenliğe ulaşmak için evden kaçmak, herhangi birinin yapabileceği en zor seçimlerden biridir. Bunu deneyimimden biliyorum” diyen Salih, gençlik döneminde Irak’taki baskıdan kaçtığını hatırlattı. Yüksek Komiser, “Bir kişi bir süreliğine mülteci olarak tanımlansa da, mülteci olmak kişinin hayatını tanımlamalıdır” konusunda ısrarcı oldu ve milyonlarca mültecinin günlük hayatta kalmak için azalan miktarda yardıma bağımlı kaldığını, bağımlılık içinde sıkıştığını uyarısunda bulundu.
Uzun süreli yerinden edilme sorununa çözüm
İnsani acil durumda hayat kurtarmak için vazgeçilmez olsa da, çok sayıda mülteci yıllarca, hatta on yıllarca uzun süreli yerinden edilme durumunda kalabiliyor. Salih, “Mülteci olmak geçici bir durum olmalı, ömür boyu bir kader değildir” diyerek, on yıl içinde uzun süreli yerindede edilmiş ve insani yardıma bağımlı mülteci sayısını yarıya indirme hedefini açıkladı. Bu hedef, mültecilerin büyük çoğunluğuna ev sahipliği yapan düşük ve orta gelirli ülkelerde odaklanacak. Salih, hedefe ulaşılmasının milyonların hayatını büyük ölçüde iyileştireceğini ve sadece yerinden edilmeyi yönetmekten onu çözmeye geçebileceklerini ifade etti.
Sembolik bir dönüm noktası
Bu yıl Dünya Mülteci Günü kutlamaları aynı zamanda 1951 Mülteci Sözleşmesi‘nin 75. yıl dönümüne de denk geliyor. İkinci Dünya Savaşı sonrasında kabul edilen bu anlaşma, savaş, çatışma veya zulüm nedeniyle kaçmak zorunda kalan herkesin güvenlik ve koruma hakkına sahip olduğunu güvence altına aldı. Salih, “Bu sözü korumaya devam etmeliyiz. Herkes güvende olmadan, hiçbirimiz güvende değiliz” dedi ve bunun sadece bir dayanışma bildirisi değil, aynı zamanda bir eylem çağrısı olduğunu ekledi: “Çünkü güvenlik arama hakkı bu tür zamanlar için yapıldı ve savunmak hepimize düşer.”
Mültecilerin yanında olalım
Yüksek Komiserin başkanlık ettiği BM Mülteci Ajansı (UNHCR), “Herkes Güvende Oluncaya Kadar” temasıyla gençleri mültecilerin yanında olmaya ve sığınma hakkını savunmaya çağırıyor. Bu kampanya, mülteciler hakkındaki kalıp yıkmayı hedefliyor ve güvenlik arama hakkının sadece savaştan veya şiddetten kaçmayı aşan bir anlam taşıdığını vurguluyor. Ayrıca UNHCR’nin son Küresel Eğilimler Raporu’nda ilk kez ortaya konan ve 2035 yılına kadar uzun süreli yerinden edilme sayısını yarıya indirme olan “50 by 35 vizyonu” ile de uyumlu bir şekilde, mültecilerin iş fırsatlarına, ulusal eğitim, sağlık ve sosyal koruma sistemlerine erişimini artırmayı amaçlıyor.
