Günümüzde yaygınlaşan cep telefonu bağımlılığı, bireylerin sosyal, iş ve aile yaşantısını olumsuz etkileyen klinik bir tablo olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, günlük kullanım süresinin 5 saati aşmasının bağımlılık riskini ciddi oranda artırdığı konusunda uyarıyor.
Cep Telefonu Bağımlılığı Nedir?
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, cep telefonu bağımlılığının kişinin günlük sorumluluklarını yerine getirmesini engelleyecek düzeye ulaşmasıyla tanımlandığını belirtti. Çetin, “Kişi sosyal hayatında, iş hayatında, aile ilişkilerinde sorun yaşamaya başlar. Sorumluluklarını yerine getiremeyecek bir hale gelir” dedi.
Bağımlılığın Fiziksel ve Ruhsal Etkileri
Uzmanlara göre, aşırı telefon kullanımı beyindeki dopamin dengesini bozarak nörokimyasal değişikliklere yol açıyor. Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, bu durumun sonuçlarını şu şekilde sıraladı:
- Uykusuzluk ve dikkat dağınıklığı
- Sosyal izolasyon ve gerçek dünyadan kopuş
- Göz, boyun ve sırt ağrıları
- Huzursuzluk, stres ve depresyon
Bağımlılık Riski Nasıl Değerlendirilir?
Türkiye’de ve dünyada yapılan araştırmalar, cep telefonu bağımlılığı oranının yüzde 5 ila 10 arasında değiştiğini gösteriyor. Risk değerlendirmesinde kişinin sabah uyandıktan sonra telefona baktığı ilk an ve gece uyumadan önce harcanan süre kritik önem taşıyor. Ayrıca, Prof. Dr. Cemal Onur Noyan tarafından dilimize kazandırılan “Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Form” gibi testler, bağımlılık seviyesini belirlemede yardımcı oluyor.
Tedavi ve Bilinçli Kullanım Önerileri
Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, telefon kullanımının bir vazgeçilmez haline geldiği ve kaygı bozukluklarına yol açtığı durumlarda profesyonel destek alınması gerektiğini vurguladı. Tedavi sürecinde şu yöntemler uygulanabiliyor:
- Telefon kullanımının sınırlandırılması
- Bireysel veya grup psikoterapileri
- Gerektiğinde ilaç tedavisi
Uzmanlar, telefonun bilinçli ve amaçlı kullanılmasını, fiziksel aktivitelere, spora ve gerçek dünyadaki sosyal etkileşimlere daha fazla vakit ayrılmasını öneriyor.
