Kuzey Kore’nin bu yıl birden fazla BM Güvenlik Konseyi kararını ihlal edecek şekilde yeni bir beş yıllık askeri gelişim planı başlatmasının ardından, BM Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, bu durumu “ciddi bir endişe” olarak nitelendirdi.
Yeni Silahlanma Stratejisi
DiCarlo, Pyongyang’un “yeni gizli silah stokları” ve varlıklar geliştirme stratejisinin, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması dahil olmak üzere küresel nükleer silahsızlanma çabalarına meydan okuduğunu belirtti.
Güvenlik Konseyi’nin 1718 (2006) sayılı kararı, Kuzey Kore’ye yönelik silah ambargosu dahil hedefli yaptırımlar için bir çerçeve sağlamıştı.
Ancak, daimi üye Rusya’nın 2024 yılında yaptırımları izleyen BM bağımsız panelinin görev süresini uzatmayı amaçlayan bir kararı veto etmesinin ardından, uluslararası toplumun yaptırımlara desteği sorgulanır hale geldi. Bu gelişme, Genel Meclis’te tartışmalara yol açtı.
DiCarlo, Kuzey Kore’yi “uluslararası yükümlülüklerine tam olarak uymaya” çağırdı ve Genel Sekreter’in uluslararası topluma Kuzey Kore ile ilişkilerinde “ilgili Güvenlik Konseyi yaptırımlarına uyma” çağrısını yeniden vurguladı.
Süregelen Askerileşme
DiCarlo, Konsey’e yubatı onaylanan beş yıllık plan ışığında, Kuzey Kore Devlet Başkanı Kim Jong Un’un ülkenin “nükleer ve balistik füze yeteneklerini daha da ilerletme” kararlılığını teyit ettiğini bildirdi.
Aynı zamanda 2025 yılı boyunca ve 2026’nın başlarına kadar Kuzey Kore, menzilli roket sistemleri, uzun menzilli stratejik seyir füzeleri ve gemi karşıtı füzeler dahil olmak üzere balistik füze testlerini sürdürdü.
Bu ay başlarında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Müdürü Rafael Grossi, Yongbyon nükleer tesisindeki Kuzey Kore’nin fisyonel malzeme üretim kapasitesinde “çok ciddi bir artış” olduğu konusunda uyarıda bulundu.
DiCarlo, “Bu kritik dönüm noktasında, nükleer riski azaltma, nükleer silahların herhangi bir şekilde kullanılmasını önleme ve tamamen ortadan kaldırma acil ihtiyacını vurgulamak esastır” dedi.
Yaptırım İhlali Endişeleri
Konsey toplantısında Açık Kaynak Merkezi (Open Source Centre) CEO’su James Byrne tarafından sunulan yeni delillere göre, bazı üye devletlerin yaptırımları ihlal ettiğine dair endişeler artıyor.
Bu kapsamda, yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin, gemilerin Kuzey Kore’de yükümlülükleri ihlal eden kargo yüklemeye devam ettiğini ve 2371(2017) ve 2397(2017) sayılı kararları ihlal eden “açık bir faaliyet paterni” oluşturduğu bildirildi.
Byrne, “Bu bir dizi izolasyon olayı değil. Bu, süregelen bir BM yaptırım ihlali paternidir” dedi.
Kore Yarımadası’nda Gerilim
DiCarlo, Kore Yarımadası’ndaki genel güvenlik ortamının, “sınırlı Koreler arası ve bölgesel diyalog kanalları ve yanlış hesaplama potansiyeli üzerine artan endişeler” ile daha da karmaşık hale gelen yüksek düzeydeki askeri faaliyetler nedeniyle gerginliğini koruduğunu belirtti.
“Gerginliği kalıcı olarak azaltmak ve bu endişeleri hafifletmenin tek yolu, Kore Yarımadası’nda sürdürülebilir barışı sağlamak ve tam ve doğrulanabilir bir nükleer silahsızlanmayı gerçekleştirmektir” diye ekledi. “Bu amaca ulaşmak için diyalog ve diplomasi vazgeçilmezdir.”
