BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin yayımladığı yeni rapor, Myanmar’da uluslararası yardımlardaki kesintilerin ve askeri saldırıların sivil nüfusun yaşamını daha da zorlaştırdığını ortaya koydu. Rapor, yabırı aktörlerin ordunun eline silah, mühimmat, jet yakıtı ve çift kullanımlı malların geçişine izin vermesinin uluslararası insan hakları ve insani hukuk ihlallerini kolaylaştırma riski taşıdığını vurguladı.
Rapora göre, dış yardımlardaki azalmalar ve askıya almalar, sivillere yönelik saldırılara rağmen hayat kurtarmayı ve temel hizmetlere erişimi sağlamayı amaçlayan yerel koruma çabalarını tehdit ediyor. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, “Öngörülebilir finansman, sivil koruma girişimlerini güçleştirmek için hayati öneme sahip” açıklamasını yaptı.
İhlaller, Şiddet ve Yardımın Engellenmesi
Myanmar, ordunun Şubat 2021’de iktidarı ele geçirmesinden bu yana bir iç savaşın içinde. Rapor, Ağustos 2025’te yapılan seçim duyurusundan Ocak 2026’da oylama döneminin sonuna kadar geçen süreyi kapsıyor. Bu dönemde, süren çatışma şiddeti, hukukun üstünlüğüne saygısızlık ve insani yardımların reddedilmesi bağlamında ciddi insan hakları ihlalleri yaşandığı belirtiliyor.
Hava Saldırılarına Bağlı Sivil Ölümler
Güvenilir kaynaklar, raporlama döneminde en az 702 sivil ölümünü doğruladı. Ölümlerin büyük bölümü orta bölgeler ile Rakhine eyaletinde meydana geldi. Bu rakamın 476’sı hava saldırılarına bağlanırken, 111’i Aralık 2025’te oylama başlamadan önce gerçekleşti.
Yerel Gruplar Altında Artan Baskı
Uluslararası destekteki azalma, sivillere yönelik zararı artırdığı belirtilirken, sivil toplum kuruluşlarının programlarında derin kesintiler, kapanışlar ve işten çıkarmalar yapmak zorunda kaldığı aktarıldı. Etnik medya ve kadın örgütleri orantısız biçimde etkilendi. Yerinden edilmiş kişilere yardım, eğitim girişimleri ve psikososyal destek ya kısıtlandı ya da tamamen durduruldu. Askeri ablokalar ve bütçe kesintileri nedeniyle acil sağlık hizmetleri de gerilerken, ilaç tedarik zincirleri ve sağlık tesislerinin sürdürülmesinde zorluklar yaşandı. Cinsiyete dayalı şiddet mağdurları için güvenli evler kapatıldı veya kapasitelerini düşürdü; kız öğrenci yurtları, eğitim ve kadınlara yönelik programlar kısıldı veya sınırlı acil kaynaklarla sürdürülmeye çalışıldı.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Myanmar Halkı Unutulmuş Görünüyor
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, “Myanmar halkı ordunun elinden yeterli acı çekmemiş gibi, şimdi de ülke dışındakiler tarafından unutulmuş görünüyor” dedi. Türk, “Yerelleştirilmiş koruma çabalarına yönelik finansman, birçok bölgede ordunun sürekli hedef alındığı ve rastgele saldırılarının yol açtığı acıdan tek teselliydi. Bu çekilme, zararı daha da artırıyor” ifadelerini kullandı. Rapor, yerel koruma mekanizmalarının kırılgan ve kısıtlı kaldığını, ancak toplumsal güven, meşruluk ve kolektif eylem temellendiğinde bir düzeyde korumanın mümkün olduğunu gösterdiğini vurguladı. Yüksek Komiser, Myanmar’daki düşmanlıkların derhal sona ermesi ve tüm sivillere acil olarak gıda, temiz su, ilaç ve temel hizmetlerin ulaştırılması için insani erişimin kolaylaştırılması çağrısını yineledi.
