Çocuklar, Ukrayna-Rusya çatışmasının yarattığı yıkımın en acımasız mağduru. 4 Haziran’da Uluslararası Çocuk Şiddet Kurbanları Günü’ne hazırlık kapsamında UN News, Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar için Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin Özel Temsilcisi Vanessa Frazier ile yaptığını konuştu.
Çocukların Eğitimine Etkisi
Frazier, Ukrayna’da çocukların iki yılın ardından dört yıl daha online öğrenme zorunluluğu içinde kaldığını belirtti. “Eğitim, çocukların en çok etkilenme alanı” diyerek, Ukrayna hükümetinin, UNICEF ve sivil toplum kuruluşlarının desteklediği yeraltı ve metro okullarının önemi vurgulandı.
Rusya’ya Yönelik Mesajlar
Rusya’ya yapılan ziyaret sırasında, Frazier, çatışmada çocuklara yönelik altı ciddi ihlalden bahsetti. “Rus Silahlı Kuvvetleri’nin çocukları öldürme, yaralama ve okullara, hastanelere saldırma gibi ciddi ihlallerle ilişkilendirildiği” açıklaması yapıldı. Çocuklara karşı sorumlulukların yerine getirilmesi için zamanlı taahhüt planlarının beklenmesi gerektiği hatırlatıldı.
Yaygın Kayıplar ve Geri Döndürme Çabaları
3 Aralık 2025’te kabul edilen Genel Kurul kararının çerçevesinde, kayıp Ukraynalı çocukların derhal ve koşulsuz geri döndürülmesi için Rusya ile iş birliği yapılması gerektiği ifade edildi. Rusya’nın tek taraflı taahhüt teklifini olumlu bulduğunu belirten Frazier, bu konuda devam eden görüşmelerin önemine vurgu yaptı.
Ön Sınırda Durum
Belgorod’da okul, anaokulu, spor salonu ve pediatrik hastane ziyaretleri sırasında, savaşın her iki tarafı için de mağduriyet yaratması gerektiği ve çocukların her durumda korunması gerektiği mesajı verildi. “Savaşta, katılımcı kimliğine bakılmaksızın çocuklar ölüyor” dedi.
Psikososyal Etkiler
Frazier, Kharkiv ve Zolochiv’deki yeraltı okullarını ve çocuk dostu barınakları anlatarak, sosyal etkileşimin psikolojik sağlık için kritik olduğunu söyledi. 12 yaşındaki bir kızın, online ders sırasında sirenlerin çaldığı anı paylaşması, savaşın günlük yaşam üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne serdi.
Engelli Çocukların Durumu
Çocukların engelli olanlarının daha savunmasız olduğu ancak Ukrayna’da projelerin erişilebilirliğe odaklandığı ifade edildi. Çocukların yeniden inşa sürecine tam entegre edilmesi için erişilebilirliğin öncelikli tutulması gerektiği vurgulandı.
İki Taraf Arasında İnsani İş Birliği
Belgorod’da ziyaret, iki şehir arasındaki yakınlık ve kültürel bağları ortaya koydu. Çiftlerin sınır ötesi evlilikleri ve günlük alışveriş alışkanlıkları, çatışmanın toplumsal yapıyı nasıl etkilediğini gösterdi.
Koruma Planının Başarısı
Ukrayna’da ortak koruma planının etkili olduğu ve çocuk mağdurlarının sayısının azaldığı belirtildi. “Koruma planı başarılı, diğer bölgelere örnek olmalı” sözleriyle, çocuk korumasının önceliklendirilmesi gerektiği hatırlatıldı.
Uluslararası Toplumun Rolü
Frazier, eğitim desteğinin artırılmasının, çocukların travma ile başa çıkmasına ve normale dönmesine yardımcı olacağını söyledi. Yeraltı okullarının yaygınlaştırılması ve silahların (küme cephane, yeraltı madenleri) önlenmesi konusunda uluslararası eylem çağrısında bulundu.
Sonuç
Çocuklar, yetişkinlerin kararlarının yıkıcı sonuçlarını yaşıyor. Frazier, “Savaşın durması ve barışın sağlanması için acil eyleme ihtiyaç var” diyerek, Genel Sekreter’in ateşkes çağrısını destekledi.
