Her yıl 25 Eylül’de kutlanan Dünya Akciğer Günü, sağlıklı nefes almanın ve akciğer sağlığını korumanın önemine dikkat çekmek amacıyla dünya genelinde çeşitli etkinliklerle idrak ediliyor. Astım, KOAH, zatürre, tüberküloz ve akciğer kanseri gibi yaygın hastalıkların yanı sıra pulmoner hipertansiyon ve fibrozis gibi nadir durumlar, milyonlarca insanın yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor.
Türkiye’de Solunum Sağlığı Verileri
2023 Hanehalkı Sağlık Araştırması’na göre Türkiye’de öne çıkan veriler şu şekildedir:
- Nüfusun %10,6’sı yaşlılardan oluşmakta ve her üç vatandaştan birinde en az bir kronik hastalık bulunmaktadır.
- 15 yaş ve üzeri nüfusun %34,8’i tütün ürünü kullanmaktadır.
- Nüfusun %65’i aşırı kilolu veya obezite sorunu yaşamaktadır.
- Hava kirliliği en büyük tehditlerden biridir; “Kara Rapor 2024” verilerine göre PM2.5 değeri 26 µg/m³ ile DSÖ’nün güvenli sınırının beş katından fazladır.
Türkiye Ulusal Solunum Koalisyonu’nun Hedefleri
Türk Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği öncülüğünde 2023 yılında kurulan Türkiye Ulusal Solunum Koalisyonu, 2030 yılına kadar solunum hastalıklarına bağlı ölümleri üçte bir oranında azaltmayı hedeflemektedir. Bu amaçla erken tanı, farkındalık ve önleyici programların güçlendirilmesi kritik görülmektedir.
2025 Dünya Akciğer Günü Öncelikleri
Türkiye ve dünya genelindeki mevcut riskler göz önüne alınarak 2025 yılı için belirlenen temel öncelikler şunlardır:
- Tütün ve elektronik sigara kullanımının azaltılması.
- Hava kirliliği ile etkin mücadele yürütülmesi.
- İklim krizi ve afetlere karşı planlamaların yapılması.
- Erken tanı ve tedaviye erişimin kolaylaştırılması.
- Nadir hastalıkları olan dezavantajlı grupların desteklenmesi.
- Veri temelli bilimsel araştırmaların teşvik edilmesi.
Uzmanlar, “Herkes için sağlıklı nefes, herkes için sağlıklı gelecek!” vurgusuyla toplumun akciğer sağlığına sahip çıkması çağrısında bulunuyor.
