Türkiye’nin ilaç harcamaları her geçen gün artış gösterirken, Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı Prof. Dr. Muhsin Konuk, farmakogenetik biliminin bu maliyetleri düşürmedeki kritik rolüne dikkat çekti. Kişiye özel tedavi yöntemlerinin sağlık sistemindeki verimliliği artırabileceğini belirten Konuk, genetik profillere dayalı tedavi yaklaşımlarının önemini vurguladı.
Farmakogenetik ile Tedavi Başarısı Yüzde 99,5’e Ulaşabilir
Prof. Dr. Muhsin Konuk, aynı hastalığa sahip bireylerin genetik yapıları nedeniyle farklı tepkiler verdiğini belirterek, “Aynı ilacı, aynı hastalık için üç farklı genetik yapıdaki insana verdiğinizde tamamen farklı sonuçlar alırsınız. Hastaların genetik profillerine bakılarak tedavi yapıldığında başarı oranı yüzde 99,5’e ulaşıyor” dedi. Karaciğerde bulunan Sitokrom P450 gen ailesinin ilaç metabolizmasındaki hızının kişiden kişiye değiştiğini ifade eden Konuk, genetik testlerin tedavi sürecini doğrudan optimize ettiğini belirtti.
İlaç Harcamalarında Yüzde 80 Tasarruf Mümkün
Mevcut tedavi yaklaşımlarının başarı oranının yaklaşık yüzde 20 olduğunu dile getiren Prof. Dr. Konuk, kaynakların büyük kısmının heba olduğunu savundu. Konuk, “Bu testlere dördüncü bir tarama eklense ve o tek damla kandan bireylerin ilaçlara olan genetik yatkınlık profili de belirlenebilse, devletin ilaç harcamalarının yaklaşık yüzde 80’i önlenebilir” değerlendirmesinde bulundu. Hollanda gibi ülkelerin bu sistemi sağlık süreçlerine entegre ettiğini hatırlatan Konuk, Türkiye’nin de benzer bir modele geçmesinin ekonomik ve tıbbi açıdan büyük bir kazanım olacağını ifade etti.
Üsküdar Üniversitesi’nde Farmakogenetik Çalışmaları
Türkiye’nin ilk uygulamalı farmakogenetik laboratuvarının Üsküdar Üniversitesi’nde kurulduğunu belirten Prof. Dr. Konuk, bipolar bozukluk, şizofreni, Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar üzerine odaklandıklarını açıkladı. Ayrıca, SMA hastalığı için Ar-Ge sürecini tamamladıkları ilacın, üretim aşamasına geçildiğinde maliyeti 15’te 1 oranında düşürebileceğini öngördüklerini belirtti.
Yapay Zeka ve Geleceğin Tıbbı
Yapay zekanın ilaç keşif süreçlerini dönüştüreceğine inandığını ifade eden Prof. Dr. Konuk, üniversite bünyesinde kurulan in silico laboratuvarı ile yeni ilaç adayları üzerinde çalıştıklarını belirtti. Konuk, tıp eğitiminde farmakogenetik gibi translasyonel bilimlere daha fazla yer verilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
