Günümüzde infertilite, yani kısırlık sorunu giderek yaygınlaşıyor. Uzmanlar, her 6 çiftten birinin çocuk sahibi olamadığına dikkat çekerek, bu durumun her iki cinsiyette de eşit oranlarda görüldüğünü belirtiyor.
Türkiye’de evli çiftlerin çocuk sahibi olma beklentisi yüksek olsa da, düzenli ve korunmasız bir yıl geçmesine rağmen bebek sahibi olamayan çiftlerin sayısı azımsanmayacak düzeyde. Memorial Şişli Hastanesi Üroloji ve Androloji Bölümü’nden Prof. Dr. Tümay İpekçi, obezite, sigara, çevresel toksinler ve düzensiz yaşam koşullarının kısırlığı tetiklediğini vurguluyor.
İnfertilite Vakalarının Yarısı Erkek Kaynaklı
Dünya genelinde infertilite, düzenli cinsel ilişkiye rağmen 12 ay boyunca gebelik elde edilememesi olarak tanımlanıyor. Prof. Dr. Tümay İpekçi, erkek kaynaklı infertilitenin tüm vakaların yaklaşık yüzde 50’sini oluşturduğunu ifade ediyor. Sperm üretimi ve olgunlaşması, testisler ile beyin arasındaki karmaşık nöroendokrin sistemin kontrolünde gerçekleşen hassas bir süreçtir.
Erkeklerde İnfertilite Riskini Artıran Faktörler
Çocuk sahibi olamayan çiftler üzerinde toplumsal baskı oluşabildiğini belirten Prof. Dr. İpekçi, erkeklerdeki infertilite nedenlerini dört ana başlıkta topluyor:
- Testis dışı hormonal veya sistemik problemler (pre-testiküler nedenler)
- Testislerin kendisinden kaynaklanan hastalıklar (primer testiküler bozukluklar)
- Spermin taşınmasında meydana gelen sorunlar (post-testiküler bozukluklar)
- Nedeni henüz belirlenememiş olgular (açıklanamayan infertilite)
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
İnfertilite şüphesi olan durumlarda ayrıntılı üreme öyküsü, semen analizi ve fiziksel muayene tanı için ilk adımlardır. Gerektiğinde sperm DNA hasarı analizi, genetik testler ve hormonal profiller gibi ileri tetkikler uygulanır. Hormonal dengesizlikler veya enfeksiyonların varlığı, doğurganlığı olumsuz etkileyebilir.
Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda ise varikosel için mikrocerrahi yöntemler veya kanal tıkanıklıkları için özel cerrahiler tercih edilebilir. Menide hiç sperm bulunmayan durumlarda ise mikro-TESE gibi ileri teknikler devreye girmektedir. PESA, MESA, TESA ve TESE gibi yöntemler, sorunun kaynağına göre kişiye özel tedavi planlarının bir parçasıdır.
Prof. Dr. İpekçi, yaşam tarzı değişikliklerinin tedavi başarısını doğrudan etkilediğini belirtiyor. Dengeli beslenme, egzersiz, sigara ve alkolün bırakılması ile stres yönetimi, hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı destekleyerek bebek sahibi olma şansını artırıyor.
